Trong số các lựa chọn đầu tư định cư châu Âu, Thụy Sĩ sở hữu một mô hình khá đặc biệt: cư trú kết hợp với cơ chế thuế theo chi tiêu, thường được gọi là thuế khoán hay forfait fiscal. Khác với nhiều chương trình Golden Visa yêu cầu nhà đầu tư bỏ một khoản tiền cố định vào bất động sản, quỹ hoặc doanh nghiệp, mô hình của Thụy Sĩ tập trung nhiều hơn vào năng lực tài chính, mức sống và khoản thuế được thỏa thuận với cơ quan thuế có thẩm quyền. Điều này khiến chương trình đặc biệt phù hợp với nhóm cá nhân có tài sản lớn, muốn chuyển nơi cư trú sang Thụy Sĩ nhưng không có nhu cầu làm việc tại Thụy Sĩ.
Thuế khoán, hay expenditure-based taxation, là cơ chế tính thuế dành cho một số cá nhân đủ điều kiện cư trú tại Thụy Sĩ nhưng không thực hiện hoạt động sinh lợi tại Thụy Sĩ. Thay vì tính thuế chủ yếu dựa trên thu nhập và tài sản thực tế như cơ chế thông thường, cơ sở tính thuế được xác định dựa trên chi phí sinh hoạt/chi tiêu của người nộp thuế tại Thụy Sĩ và một số tiêu chí luật định.
Cơ chế này tồn tại ở cấp liên bang và được triển khai ở cấp canton theo những quy định cụ thể. Mức thuế thực tế vì vậy không có một con số cố định áp dụng cho toàn bộ Thụy Sĩ. Điều này rất quan trọng khi tư vấn cho nhà đầu tư Việt Nam: “Thuế khoán Thụy Sĩ” không phải một chương trình định cư liên bang với mức đầu tư cố định, mà là sự kết hợp giữa quyền cư trú dành cho người nước ngoài không làm việc tại Thụy Sĩ và cơ chế thuế theo chi tiêu nếu đáp ứng điều kiện.
Một trong những điều kiện cốt lõi là người nước ngoài phải chuyển trung tâm lợi ích và nơi cư trú sang Thụy Sĩ, đồng thời không thực hiện hoạt động kinh doanh có thu nhập tại Thụy Sĩ.
Ví dụ, thông tin chính thức của Canton Geneva quy định người mang quốc tịch ngoài châu Âu muốn định cư tại Geneva theo cơ chế forfait fiscal phải:
Đây là điểm khác biệt rất lớn so với một số chương trình Golden Visa. Nhà đầu tư không chỉ cần có tiền mà còn phải thực sự phù hợp với mô hình cư trú. Nếu một doanh nhân vẫn muốn trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh tại Thụy Sĩ, mô hình thuế khoán có thể không phải lựa chọn phù hợp.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, yếu tố quốc tịch đặc biệt quan trọng.
Cơ chế thuế khoán hướng đến những cá nhân không phải công dân Thụy Sĩ và trong thực tế được sử dụng chủ yếu cho người nước ngoài chuyển đến Thụy Sĩ sinh sống mà không làm việc tại quốc gia này.
Với công dân ngoài EU/EFTA, quyền cư trú tại Thụy Sĩ được quản lý theo hệ thống giấy phép dành cho công dân quốc gia thứ ba và chịu sự kiểm soát của cơ quan di trú. Cơ quan Di trú Liên bang Thụy Sĩ (SEM) xác nhận công dân ngoài EU/EFTA thuộc nhóm “third-country nationals” và các giấy phép cư trú được quản lý theo quy định riêng.
Vì vậy, nhà đầu tư Việt Nam không thể hiểu đơn giản rằng chỉ cần đồng ý đóng thuế khoán là chắc chắn được cấp quyền cư trú. Quyền cư trú và nghĩa vụ thuế là hai vấn đề liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. Nhà đầu tư trước hết phải đáp ứng điều kiện để được phép cư trú; sau đó cơ chế thuế phù hợp mới được xác lập với cơ quan thuế có thẩm quyền.
Đây là một trong những tiêu chí cần đặc biệt lưu ý. Người hưởng chế độ thuế khoán về nguyên tắc không được thực hiện hoạt động sinh lợi tại Thụy Sĩ.
Điều này không có nghĩa nhà đầu tư phải ngừng toàn bộ hoạt động kinh doanh trên thế giới.
Nhà đầu tư vẫn có thể sở hữu:
Nhưng cần phân biệt rõ giữa sở hữu và quản lý tài sản của bản thân với việc trực tiếp thực hiện một hoạt động kinh doanh tạo thu nhập tại Thụy Sĩ. Canton Geneva hiện quy định rõ người xin cư trú theo forfait fiscal không được thực hiện hoạt động sinh lợi tại Thụy Sĩ, ngoại trừ hoạt động liên quan đến quản lý tài sản của chính mình.
Đây chính là lý do mô hình này thường phù hợp hơn với doanh nhân đã tích lũy tài sản – nhà đầu tư – chủ doanh nghiệp – người có thu nhập thụ động – cá nhân muốn chuyển nơi cư trú, thay vì người đang tìm kiếm việc làm tại Thụy Sĩ.
Đây là phần khiến nhiều nhà đầu tư quan tâm nhất – Không có một mức “thuế khoán Thụy Sĩ 2026” duy nhất cho tất cả nhà đầu tư.
Mức thuế phụ thuộc vào:
Về nguyên tắc, cơ sở tính thuế dựa trên expenditure – mức chi tiêu/sinh hoạt, thay vì đơn thuần dựa trên tổng thu nhập thực tế. Cơ quan Thuế Liên bang Thụy Sĩ cũng duy trì cơ chế expenditure-based taxation như một phần của hệ thống thuế đối với cá nhân.
Đặc biệt, mức cơ sở chịu thuế còn phải đáp ứng các ngưỡng tối thiểu theo luật.
Cư trú Thụy Sĩ diện thuế khoán không phải chương trình dành cho mọi nhà đầu tư. Đây là một cấu trúc cư trú – thuế chuyên biệt, phù hợp hơn với những cá nhân có năng lực tài chính cao, không có nhu cầu làm việc tại Thụy Sĩ và sẵn sàng chuyển trung tâm đời sống sang quốc gia này.
Đặc biệt, nhà đầu tư cần phân biệt rõ mức đầu tư, cơ sở tính thuế và số thuế thực tế phải nộp. Năm 2026, Geneva áp dụng các mức cơ sở tính thuế tối thiểu riêng cho ICC và IFD, trong khi cách xác định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào hoàn cảnh của từng hồ sơ.
Tại TPD Việt Nam, nhà đầu tư được hỗ trợ đánh giá tổng thể năng lực tài chính – nguồn tiền – nhu cầu cư trú – kế hoạch gia đình – canton phù hợp – cấu trúc tài sản và chiến lược thuế trước khi lựa chọn phương án. Với Thụy Sĩ, bài toán không nằm ở việc “đầu tư bao nhiêu để lấy thẻ”, mà là xây dựng một cấu trúc cư trú và thuế phù hợp với toàn bộ tài sản, gia đình và kế hoạch sống của nhà đầu tư.
Quý anh/chị quan tâm chương trình, vui lòng liên hệ TPD Việt Nam qua Hotline 0966.000.131 để được hỗ trợ tư vấn chi tiết chương trình.
Tin mới
Nhiều người đọc
Tin tức liên quan
Liên hệ với chúng tôi
Bình luận: