Với những gia đình Việt Nam có kế hoạch đưa con ra nước ngoài học tập, một câu hỏi ngày càng được đặt ra là: nên cho con du học trước rồi tìm cách định cư sau, hay gia đình nên chuẩn bị quyền cư trú trước rồi mới đưa con sang học? Cùng TPD Việt Nam phân tích góc nhìn Ngắn và Dài hạn cho con cái!
Điểm dễ gây nhầm lẫn nhất là nhiều gia đình chỉ so sánh số tiền phải bỏ ra ngay từ đầu. Ví dụ, một chương trình đầu tư định cư có thể yêu cầu vài trăm nghìn EUR. Trong khi đó, một hồ sơ du học ban đầu có thể chỉ cần chuẩn bị học phí một năm cùng sinh hoạt phí.
Nếu chỉ nhìn vào con số ban đầu, du học rõ ràng có vẻ rẻ hơn. Nhưng tổng chi phí của một lộ trình du học không chỉ bao gồm học phí. Gia đình còn phải tính:
Trong khi đó, khoản đầu tư định cư có thể là một tài sản hoặc khoản đầu tư có giá trị kinh tế, tùy chương trình, thay vì toàn bộ số tiền bị tiêu dùng như học phí và sinh hoạt phí. Đây chính là lý do cần phân biệt giữa “rẻ hơn về dòng tiền” và “tối ưu hơn về tổng chi phí
Châu Âu là khu vực mà sự khác biệt giữa hai chiến lược này đáng được quan tâm nhất. Một trong những lý do là học phí đại học tại châu Âu có biên độ rất rộng. Theo European Education Area, học phí dành cho sinh viên ngoài EU có thể dao động khoảng 1.000-20.000 EUR/năm, tùy quốc gia và chương trình; trong khi học phí đại học tại Mỹ nhìn chung cao hơn.
Điều này khiến châu Âu trở thành thị trường đặc biệt thú vị đối với các gia đình đang cân nhắc định cư kết hợp giáo dục.
Nếu du học trước tại châu Âu
Một học sinh Việt Nam đi du học với tư cách sinh viên quốc tế sẽ phải chịu mức học phí theo quy định của trường và quốc gia.
Chi phí thực tế phụ thuộc vào:
Một số quốc gia có học phí tương đối thấp, thậm chí một số hệ thống giáo dục công có mức học phí rất thấp. Nhưng điều này không đồng nghĩa sinh viên Việt Nam luôn được hưởng mức học phí như công dân EU.
Theo cổng thông tin chính thức của EU, công dân EU khi học đại học ở một quốc gia EU khác phải được đối xử về học phí như công dân nước sở tại. Tuy nhiên, quy định này không mặc nhiên áp dụng cho công dân Việt Nam chỉ vì họ có visa du học hoặc một dạng cư trú tạm thời. Đây là điểm khiến chiến lược có quyền cư trú trước trở nên đáng cân nhắc.
Không phải mọi quyền cư trú đều lập tức mang lại học phí nội địa. Gia đình cần kiểm tra điều kiện cư trú, thời gian cư trú và quy định giáo dục của từng quốc gia. Tuy nhiên, về chiến lược, việc có một nền tảng cư trú lâu dài trước khi con bước vào giai đoạn đại học có thể mở ra nhiều lựa chọn hơn so với việc duy trì hoàn toàn tình trạng sinh viên quốc tế.
Một số chương trình được nhà đầu tư Việt Nam quan tâm có thể kể đến:
Điểm quan trọng là không nên đánh đồng “có thẻ cư trú” với “được hưởng toàn bộ quyền lợi như công dân”. Ví dụ, một gia đình có quyền cư trú tại một quốc gia EU nhưng muốn cho con học đại học ở quốc gia EU khác vẫn phải xem xét quy định riêng của quốc gia đó.
Do đó, nếu mục tiêu là đầu tư định cư để tối ưu chi phí giáo dục, kế hoạch cần được thiết kế ngay từ đầu dựa trên quốc gia mà con dự kiến học tập.
| Tiêu chí | Định cư trước | Du học trước |
| Vốn ban đầu | Cao hơn | Thấp hơn |
| Học phí | Có thể tối ưu tùy tình trạng cư trú/quốc gia | Thường phải tính theo mức sinh viên quốc tế |
| Chi phí sinh hoạt | Gia đình có thể chủ động kế hoạch cư trú | Sinh viên phải tự duy trì chi phí |
| Quyền cư trú | Có nền tảng cư trú trước | Thường là cư trú tạm thời |
| Rủi ro sau tốt nghiệp | Thấp hơn nếu gia đình đã có quyền cư trú phù hợp | Có thể phải chuyển sang visa khác |
| Khả năng định cư lâu dài | Được hoạch định ngay từ đầu | Phụ thuộc lộ trình sau tốt nghiệp |
| Phù hợp | Gia đình có vốn và mục tiêu định cư rõ | Gia đình muốn thử môi trường trước |
| Điểm cần lưu ý | Không phải mọi quyền cư trú đều đồng nghĩa học phí nội địa | Du học không đảm bảo định cư |
Nếu châu Âu có lợi thế về sự đa dạng chương trình cư trú đầu tư, thì câu chuyện tại Úc, Mỹ và Canada phức tạp hơn. Ba quốc gia này vẫn là những điểm đến giáo dục hàng đầu, nhưng con đường từ du học đến thường trú không còn đơn giản như trước.
Vì vậy, nếu gia đình chọn “du học trước với hy vọng sau này định cư”, cần xem đây là hai quyết định riêng biệt, thay vì mặc định rằng học xong sẽ có đường lên PR.
Bảng so sánh: Du học hay định cư Úc – Mỹ – Canada
| Tiêu chí | Úc | Mỹ | Canada |
| Du học quốc tế | Chi phí cao | Có thể rất cao | Cao nhưng thường thấp hơn Mỹ |
| Định cư qua đầu tư | Không còn mô hình BIIP nhận hồ sơ mới | EB-5 | Startup Visa hiện tạm dừng hồ sơ mới |
| Con đường sau du học | Skilled/Employer/NIV… tùy hồ sơ | Học → OPT/H-1B/EB… tùy trường hợp | PGWP và các chương trình PR tùy điều kiện |
| Mức độ chắc chắn | Phụ thuộc ngành nghề & hồ sơ | Phụ thuộc visa và hồ sơ | Chính sách thay đổi mạnh |
| Phù hợp định cư trước | Gia đình có hồ sơ tài năng/kinh doanh phù hợp | Gia đình có vốn và đáp ứng EB-5 | Cần xem chương trình tại thời điểm lập kế hoạch |
| Phù hợp du học trước | Người trẻ có ngành nghề tốt | Học sinh/sinh viên có học lực & tài chính mạnh | Người muốn xây dựng học tập + kinh nghiệm làm việc |
| Rủi ro | Cạnh tranh PR | Chi phí học rất cao | Chính sách nhập cư thay đổi |
Định cư trước thường phù hợp hơn nếu gia đình có 4 đặc điểm.
Thứ nhất: Đã xác định chắc chắn quốc gia muốn sinh sống
Nếu gia đình biết rõ con sẽ học tập và phát triển lâu dài tại châu Âu, Mỹ hoặc một thị trường cụ thể, việc xây dựng quyền cư trú từ sớm có thể giúp kế hoạch dài hạn rõ ràng hơn.
Thứ hai: Có nguồn vốn đủ lớn
Định cư trước đòi hỏi nguồn vốn ban đầu cao. Đây là phương án không phù hợp nếu gia đình phải bán toàn bộ tài sản hoặc vay nợ quá lớn chỉ để đáp ứng điều kiện chương trình.
Thứ ba: Có từ 2 con trở lên
Đây là một trường hợp rất đáng tính toán. Nếu mỗi người con đều đi du học quốc tế trong nhiều năm, tổng học phí và sinh hoạt phí có thể rất lớn. Khi đó, khoản đầu tư để xây dựng quyền cư trú cho cả gia đình có thể cần được đặt lên bàn cân với tổng chi phí giáo dục trong 5-10 năm.
Thứ tư: Muốn chủ động kế hoạch thế hệ
Nếu mục tiêu không chỉ là “cho con đi học” mà còn là: học tập + sinh sống + kinh doanh + tài sản + tương lai của thế hệ sau thì định cư trước thường là chiến lược có tính hệ thống hơn.
Định cư hay du học không nên được xem là hai lựa chọn hoàn toàn tách biệt. Với những gia đình có tiềm lực tài chính, hai chiến lược hoàn toàn có thể được thiết kế song song: xây dựng quyền cư trú cho gia đình trước, đồng thời hoạch định lộ trình giáo dục phù hợp cho con.
Điều quan trọng là xác định đúng đích đến trước khi lựa chọn con đường. Gia đình muốn con chỉ học tập ở nước ngoài trong vài năm, hay muốn con xây dựng tương lai lâu dài tại quốc gia đó? Muốn tối ưu chi phí giáo dục, mở rộng cơ hội kinh doanh, bảo toàn tài sản hay chuẩn bị nền tảng cho thế hệ kế tiếp?
Tại TPD Việt Nam, đội ngũ tư vấn đồng hành cùng nhà đầu tư đánh giá tổng thể ngân sách – quốc gia – chương trình định cư – nhu cầu gia đình – kế hoạch giáo dục – tài sản và lộ trình dài hạn, từ đó xây dựng phương án phù hợp thay vì lựa chọn một chương trình chỉ vì mức vốn thấp hoặc đang được quan tâm. Liên hệ ngay với chúng tôi tại Hotline 0966.000.131 để được tư vấn chi tiết.
Dịch vụ liên quan
Liên hệ với chúng tôi
